Nieustraszeni: Stalingrad

• Co myśli Agnieszka:
  OK - przeciętniak bez emocji, jest dużo lepszych (6 / 10)

• Co myśli Bartek:
  ulubiona! to jest to co wybiorę (9 / 10)

Przygotowanie
To, co rzuca się w oczy jeszcze przed zakupem to duże, wypchane pudełko, znacznie większe niż inne tytuły z serii Nieustraszeni. Jest ono po brzegi wypchane zawartością (czasem nawet zbyt wypchane, przykładowo kości i karty dość trudno wyjmować z insertu. Insert jest podzielony na kilka części (osobno są karty każdej ze stron konfliktu, osobno kafelki terenu i osobno masywne żetony - tu pudełko ma nakładaną pokrywkę!). Można je wyjmować, jednak wykorzystuje się go tylko podczas przygotowania. Najpierw wybiera się scenariusz (to kampania, więc trzeba iść po kolei), a potem według wytycznych rozkłada kafelki terenu w specyficznym, naprzemiennym układzie, na nich rozmieszcza jednostki i cele (żetony), wreszcie każdy z graczy otrzymuje swoją talię kart. Część kart trafia do talii początkowej, pozostałe są ułożone na widocznej wystawce według typów jednostek. Po tym spokojnie wszystkie inserty można spakować do pudełka, co podbija zadowolenie z rozgrywki: nie ma setki różnorodnych elementów, które trzeba odszukiwać i dobierać. Dzięki temu całość zajmuje niewiele miejsca na stole, jak na grę wojenną. Bardzo podpasowała mi styl graficzny całej serii, wyglądający jak odręczny szkic. Autorzy zadbali tu o szczegóły, bo każda karta jest konkretną postacią, która ma swoje imię i nazwisko i czasem można o niej przeczytać w fabularnej księdze scenariuszy. Na przykład każdy snajper wygląda nieco inaczej, a jeżeli awansuje to na grafice dostanie przykładowo lepszy karabin. Gra jest dwuosobowa (to dla mnie zawsze minus, mogę wyobrazić sobie więcej frakcji działających podczas rozgrywki) i każdy gracz dostaje osobno fabularny scenariusz i opis celów. W zależności od wygranej w poprzedzającym scenariuszu fabuła odpowiednio się rozwidla. Również instrukcję można pochwalić, bo faktycznie pozwala przejść pierwszą walkę krok po kroku, bez znajomości wszystkich elementów gry. Zgubiliśmy się jedynie podczas dobrania kart początkowych, potem okazało się że ich nazwy będą zawsze podawane przy scenariuszu. Brakuje też karty pomocy z krótko opisanymi / narysowanymi akcjami, w pierwszych rozgrywkach musieliśmy przypominać sobie w instrukcji np. co robi dowodzenie, a co wzmocnienie.

Gra
W grze korzystamy właściwie tylko z talii kart, bo mechanicznie to deck building, a gra najczęściej toczy się o dominację na określonych kafelkach. Podczas każdej tury gracz dobiera cztery karty, jedną wykorzystuje do określenia inicjatywy, kto zaczyna (karta ta jest odrzucana), a pozostałych trzech używa do wykonania akcji żetonami na planszy. Moim zdaniem dobrze, że są to żetony, a nie figurki, ponieważ dzięki temu patrzymy z góry na rozgrywkę jak na mapę strategiczną. Każdy żeton reprezentuje drużynę określonego typu (np. strzelców, zwiad, czołgi itp.), może też być kilka żetonów tego samego typu - różnią się literami. Do każdego żetonu przypisanych jest kilka kart. Im więcej kart mamy w swoim stosie, tym więcej akcji możemy tym żetonem wykonać. Natomiast skuteczny atak przeciwnika powoduje odrzucenie karty tej jednostki z gry, co powoli osłabia możliwość operowania żetonem. Ważne jest też, że karty usuwane są do końca kampanii, a nie z pojedynczego scenariusza. Patrząc długofalowo lepiej nie wystawiać jednostek na niepotrzebne ryzyko. Akcje nie są trudne (np. dobierz kartę do ręki, oznacz kafelek jako kontrolowany, zaatakuj przeciwnika) i podobnie jak parametry jednostek i miejsc nawiązują do prawdziwej walki (będąc w budynku jest większa osłona, trudniej trafić w zwiad, zwiad odkrywa nowe pola, a dowódca ma akcję powtórzenia efektów z kart żołnierzy - on stoi poza polem walki i nie ma swojego żetonu). Akcji jest jednak sporo i trzeba je zapamiętać. Zapychaczem ręki (kartami bez akcji) jest mgła wojny. Dostajemy ją najczęściej, gdy wchodzimy na nowy teren. W grze jest sporo losowości (dobór kart + rzut kością podczas ataku), a pod względem poziomu trudności Nieustraszonym jest bliżej do ameri. Jest też jednak sporo strategii, strony mają też asymetryczne cele. Nie jestem przekonany, czy jest tu duża regrywalność. Na pewno każdy scenariusz będzie inny, bo inaczej dobierzemy karty akcji, a kampania zmieni się istotnie, gdy wygra inna strona niż wcześniej. Natomiast w pojedynczej rozgrywce często najlepsza strategia okaże się taka sama. Karty/kafelki w zależności od wyniku pojedynczej potyczki będą też ulepszane lub osłabiane w fazie między poszczególnymi scenariuszami. Czy gra ma wady? Niewiele, na pewno pojęcia mogą się początkowo mylić (co jest żetonem walki, a co żetonem kontroli). Nam najtrudniej było zrozumieć różnicę między żetonem przygwożdżonym (ogniem ciągłym, skutkuje "utratą kolejki"), a rozbitym (nie posiada już kart pozwalających na akcję, czyli jest "martwy"). Lepsze byłyby też nieco jaśniejsze kafelki, bo co prawda dzięki temu czuć ponury klimat Stalingradu, ale przez to praktycznie niezauważalne są grafiki na nich. Natomiast prostota zasad, czytelność akcji, estetyka i ogólny klimat powodują, że to świetna gra - chociaż nie przepadam za deck builderami.